SÉNAT DE BELGIQUE BELGISCHE SENAAT
________________
Session 2007-2008 Zitting 2007-2008
________________
5 septembre 2008 5 september 2008
________________
Question écrite n° 4-1534 Schriftelijke vraag nr. 4-1534

de Louis Ide (CD&V N-VA)

van Louis Ide (CD&V N-VA)

à la vice-première ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé publique

aan de vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid
________________
Quinolones - Consommation en milieu hospitalier (Surconsommation d'antibiotiques) Quinolonen - Consumptie in ziekenhuizen (Overconsumptie van antibiotica) 
________________
répartition géographique
antibiotique
statistique officielle
établissement hospitalier
geografische spreiding
antibioticum
officiële statistiek
ziekenhuis
________ ________
5/9/2008 Verzending vraag
(Einde van de antwoordtermijn: 9/10/2008 )
5/1/2009 Dossier gesloten
5/9/2008 Verzending vraag
(Einde van de antwoordtermijn: 9/10/2008 )
5/1/2009 Dossier gesloten
________ ________
Réintroduite comme : question écrite 4-2300 Réintroduite comme : question écrite 4-2300
________ ________
Question n° 4-1534 du 5 septembre 2008 : (Question posée en néerlandais) Vraag nr. 4-1534 d.d. 5 september 2008 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

Cette question s’inspire en grande partie du texte de la question écrite nº4-127. La ministre m’avait alors fourni une réponse réponse détaillée mais les chiffres ne concernaient que les officines publiques. Je voudrais donc cette fois l’interroger sur la consommation des quinolones et autres antibiotiques en milieu hospitalier.

La prescription inadéquate d’antibiotiques entraîne une surconsommation. La surconsommation d’antibiotiques donne à son tour lieu au développement de bactéries résistantes, ce qui a des répercussions considérables sur la santé publique. On voit également apparaître de nouvelles bactéries résistantes, comme la Pseudomonas aeruginosa ou bacille pyocyanique. J’ai déjà épinglé ce problème, mondial et régional, dans mon livre Lof der Gezondheid.

En consultant les rapports annuels de l’European Surveillance of Antimicrobial Consumption (ESAC), on constate que plus l’on se dirige vers le nord de l’Europe, plus la consommation d’antibiotiques est faible et plus les bactéries sont encore sensibles. Plus l’on va vers le sud, plus les bactéries deviennent résistantes et plus la consommation d’antibiotiques est forte. Ce fait vient encore d’être confirmé par une étude de la Vrije Universiteit Brussel (VUB).

En ce qui concerne le staphylocoque doré résistant à la méthicilline (SDRM), la situation en Belgique se dégrade depuis quelques années : la Belgique adopte à cet égard un profil « latin » (rapport ESAC 2006). Le SDRM est lié, entre autres facteurs, à l’utilisation d’antibiotiques. Au total, la Wallonie consommerait 30% d’antibiotiques en plus que la Flandre (Journal du Médecin 2001).

Selon une étude de l’INAMI sur l’utilisation des fluoroquinolones (août 2007), notre pays se situe en troisième position en Europe pour l’utilisation des quinolones. Seuls le Portugal et l’Italie nous devancent. L’étude de l’INAMI n’établit toutefois aucune distinction entre les régions et les provinces. Or, une telle distinction a son importance si l’on veut pouvoir entreprendre une action ciblée.

J’aimerais dès lors que la ministre réponde aux questions suivantes. Je souhaiterais qu’elle me communique des chiffres bruts, à savoir des chiffres non standardisés. C’est important pour pouvoir suivre l’évolution dans le temps. Dès lors que l’INAMI standardise les données, je ne peux plus les comparer avec les années antérieures. En cas de standardisation, on doit d’ailleurs être attentif aux facteurs susceptibles d’être pris en compte.

1. Quelle a été, pour les années 2004, 2005, 2006 et 2007 et le premier semestre de 2008, la consommation de quinolones en milieu hospitalier par région, exprimée en DDD (Defined Daily Dose – dose journalière définie) et en pourcentage de consommation de chaque région par rapport aux autres, ainsi que la consommation de moxifloxacine en particulier ?

2. Quelle a été, pour les années 2004, 2005, 2006 et 2007 et le premier semestre de 2008, la consommation de quinolones en milieu hospitalier par communauté, exprimée en DDD et en pourcentage de consommation de chaque communauté par rapport aux autres, ainsi que la consommation de moxifloxacine en particulier ?

3. Quelle a été, pour les années 2004, 2005, 2006, 2007 et le premier semestre de 2008, la consommation de quinolones en milieu hospitalier, exprimée en DDD et en pourcentage de consommation de chaque province par rapport aux autres, ainsi que la consommation de moxifloxacine en particulier ?

4. Quelle a été, pour les années 2004, 2005, 2006, 2007 et le premier semestre de 2008, la consommation de toutes les autres classes d’antibiotiques (telles que les céphalosporines, les bêta-lactamines, les monobactams, etc.) en milieu hospitalier par région, par communauté et par province, exprimée en DDD et en pourcentage de consommation de chaque communauté par rapport aux autres ?

 

Deze vraag neemt grotendeels de tekst over van schriftelijke vraag nr. 4-127. De geachte minister gaf me hier een uitgebreid antwoord, doch ze gaf enkel de cijfers voor de openbare oficina’s. Deze vraag handelt dan ook over het gebruik van quinolonen en andere antibiotica in ziekenhuizen.

Het inadequaat voorschrijven van antibiotica leidt tot een overconsumptie. Overconsumptie van antibiotica leidt op zijn beurt dan weer tot het kweken van resistente bacteriën. Dit heeft een serieuze impact op de volksgezondheid. Dit leidt tot ook nieuwe resistente bacteriën zoals de BEL-1 Pseudomonas aeruginosa. Dit is een problematiek waarin ik in mijn boek Lof der Gezondheid ook al op wees. Het is een mondiale én regionale problematiek.

Wanneer men de jaarrapporten van de European Surveillance of Antimicrobial Consumption (ESAC) ter hand neemt stelt men vast dat hoe meer men zich in het noorden van Europa begeeft hoe lager het antibioticaverbruik is en hoe gevoeliger de bacteriën nog zijn. Hoe meer men naar het zuiden opschuift hoe resistenter de bacteriën worden en hoe hoger het antibioticaverbruik. Dit werd onlangs nog bevestigd door een studie van de Vrije Universiteit Brussel (VUB).

Voor wat betreft Methicillin Resistant Staphylococcus Aureus (MRSA) verslechtert de situatie in België over de laatste paar jaren: België kleurt nu (ESAC, rapport van 2006) Latijns. Ook MRSA heeft onder andere te maken (naast een aantal andere factoren) met antibiotica gebruik. In het totaal zou Wallonië 30% meer antibiotica verbruiken dan Vlaanderen (Artsenkrant, 2001).

Volgens een studie van het RIZIV over het gebruik van fluoroquinolones (augustus 2007) staat België op de derde plaats in Europa wat betreft de consumptie van deze quinolonen. We moeten in dit kader enkel Portugal en Italië laten voorgaan. De studie van het RIZIV maakt echter geen onderscheid tussen de gewesten en de provincies. Dit is belangrijk wil men gericht actie kunnen ondernemen.

Daarom had ik van de geachte minister graag een antwoord gekregen op volgende vragen. Graag had ik brute cijfers gekregen, dat wil zeggen niet-gestandaardiseerde. Dit is van belang om de evolutie in de tijd te kunnen volgen. Wanneer het RIZIV zou gaan standaardiseren kan ik niet meer vergelijken met voorgaande jaren. Bij standaardisatie moet men trouwens ook opletten welke factoren er in rekening gebracht kunnen worden.

1. Welke zijn de cijfers van het verbruik van quinolonen in ziekenhuizen per gewest? Zowel in Defines Daily Dose (DDD) als in procent verbruik ten opzichte van de gewesten tegenover elkaar. En zo ook specifiek voor moxifloxacine. En dit voor de jaren 2004, 2005, 2006, 2007 en het eerste semester van 2008?

2. Welke zijn de cijfers van het verbruik van quinolonen in ziekenhuizen per gemeenschap? Zowel in DDD als in procent verbruik ten opzichte van de gemeenschappen tegenover elkaar. En zo ook specifiek voor moxifloxacine. En dit voor de jaren 2004, 2005, 2006, 2007 en het eerste semester van 2008?

3. Welke zijn de cijfers van het verbruik van quinolonen in ziekenhuizen per provincie? Zowel in DDD als in procent verbruik ten opzichte van de provincies tegenover elkaar. En zo ook specifiek voor moxifloxacine. En dit voor de jaren 2004, 2005, 2006, 2007 en het eerste semester van 2008?

4. Wat zijn de cijfers voor de ziekenhuizen per gewest, gemeenschap en provincie uitgedrukt in DDD’s en in procent verbruik ten opzichte van de gemeenschappen tegenover elkaar voor alle andere klassen van antibiotica (zoals cefalosporines, betalactams, monobactams, …), en dit voor de jaren 2004, 2005, 2006, 2007 en het eerste semester van 2008?